Nieuwe handreiking palliatieve zorg voor de huisartsenpraktijk

De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) heeft samen met het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en de PalHAG een nieuwe handreiking vastgesteld voor de zorg aan patiënten in de palliatieve fase. Deze handreiking ondersteunt huisartsen bij het organiseren en leveren van palliatieve zorg in de huisartsenpraktijk en beschrijft de randvoorwaarden om deze zorg duurzaam te kunnen blijven bieden.

De centrale rol van de huisarts

Veel mensen in Nederland weten dat hun levenseinde nadert en geven aan de voorkeur te hebben om in hun eigen vertrouwde omgeving te sterven. De huisarts vervult hierbij een sleutelrol: van het tijdig herkennen en markeren van de palliatieve fase tot de zorg in de stervensfase en de nazorg voor naasten. Palliatieve zorg is altijd maatwerk en richt zich op wat voor de patiënt betekenisvol is, met aandacht voor lichamelijke, psychische, sociale en zingevingsvragen.

Vroegtijdige markering en proactieve zorgplanning

Het vroeg herkennen en markeren van de palliatieve fase is essentieel om tijdig te starten met proactieve zorgplanning. Een hulpmiddel hierbij is de zogenoemde surprise question: “Zou het mij verbazen als deze patiënt binnen een jaar overlijdt?” Als het antwoord ontkennend is, kan dit aanleiding zijn om de palliatieve fase te duiden en het gesprek over wensen, grenzen en toekomstscenario’s te starten. Proactieve zorgplanning is niet uitsluitend een taak van de huisarts, maar vraagt om goede samenwerking met andere zorgverleners en om heldere vastlegging van afspraken in het dossier en in de ANW-overdracht.

Randvoorwaarden voor goede palliatieve zorg

De handreiking benoemt verschillende praktische randvoorwaarden. Palliatieve zorg vraagt tijd, continuïteit en beschikbaarheid. De beperkte inzetbaarheid van wijkverpleging en het ontbreken van structurele 24-uurszorg thuis vergroten de druk op mantelzorgers, huisartsen en ANW-diensten. Scholing en deskundigheidsbevordering zijn belangrijk, bijvoorbeeld via deelname aan palliatieve thuiszorg (PaTz)-groepen en consultatie van gespecialiseerde palliatieve teams. Palliatieve zorg is dan ook per definitie interdisciplinair. Een goed functionerend netwerk met wijkverpleging, verpleegkundig technisch team, apotheek, specialistische teams en PaTz-groepen is cruciaal voor het leveren van kwalitatief hoogwaardige palliatieve zorg. Daarnaast pleit de handreiking voor passende en flexibele financiering, die ook niet-patiëntgebonden activiteiten dekt.

Meer informatie en ondersteuning voor (startende) huisartsen

Meer informatie over palliatieve zorg en de handreiking is te vinden via de website van het NHG. Als (startende) huisarts komt er veel op je af. Heb je vragen, twijfels of behoefte aan ondersteuning? Dan zijn er verschillende bronnen beschikbaar:

Voor praktische vragen over declareren en factureren: luister naar de informatpodcast.
Voor ondersteuning bij professionele twijfels: twijfeltelefon.nl.
Voor steun na intensieve diensten of nachtdiensten: N MPLS Consultancy, 24/7 bereikbaar via 088-2266555.